DHA cho bà bầu: cần bao nhiêu, dầu cá hay dầu tảo, uống từ tháng mấy?

DHA có lẽ là chất được quảng cáo nhiều nhất trên hộp vitamin bầu. "Cho con thông minh", "phát triển trí não vượt trội". Thực tế khoa học thú vị hơn, và cũng khiêm tốn hơn những dòng chữ đó.

Tin tốt là DHA có một lợi ích được chứng minh khá chắc chắn. Có điều đó không phải là thứ người ta hay quảng cáo.

DHA là gì?

DHA là một axit béo omega-3 chuỗi dài, tập trung nhiều ở não và võng mạc. Theo NIH, DHA tích lũy nhanh nhất trong ba tháng cuối thai kỳ.

Điều ít người biết: cá không tự tạo ra DHA. Chúng tích lũy từ vi tảo trong chuỗi thức ăn. Đó là lý do có viên DHA từ tảo.

Bằng chứng thật sự mạnh ở đâu?

Giảm nguy cơ sinh non. Tổng quan Cochrane năm 2018 gom 70 thử nghiệm với 19.927 phụ nữ. Omega-3 chuỗi dài giúp giảm 11% nguy cơ sinh trước 37 tuần và 42% nguy cơ sinh trước 34 tuần, mức bằng chứng cao. Một tuyên bố năm 2022 của Hiệp hội Quốc tế Nghiên cứu Axit béo và Lipid (ISSFAL), có thêm hai thử nghiệm lớn, cũng cho kết quả tương tự: giảm 12% và 35%.

Con thông minh hơn thì sao? Cũng theo NIH và Cochrane, kết quả chưa nhất quán. Các nhóm mẹ dùng omega-3 và không dùng hầu như không khác biệt rõ về nhận thức, IQ, thị lực, phát triển thần kinh của trẻ, và phần lớn bằng chứng ở mức thấp đến rất thấp.

Vậy nên, lý do tốt để bổ sung DHA là chuyện sinh non. Những lời hứa về trí não mẹ nên đọc với một chút hoài nghi.

Cần bao nhiêu?

Hai cách nói này gần nhau: ăn cá đều thì mẹ đã đạt được phần lớn. Mẹ không ăn cá thì dùng viên.

Cá nào nên ăn?

Cơ quan Mỹ khuyến khích mẹ bầu chọn hải sản ít thủy ngân như cá hồi, cá cơm, cá mòi, hàu Thái Bình Dương, cá hồi vân.

Một bữa cá hồi 85 g đã có lượng DHA tương đương nhiều ngày uống viên. Nhưng tần suất cũng quan trọng: NHS khuyên ăn không quá 2 phần cá béo mỗi tuần với mẹ cho con bú, và tránh cá mập, cá kiếm, cá marlin.

Dầu cá hay dầu tảo?

Một nghiên cứu nhỏ cho thấy khả năng hấp thu DHA từ dầu tảo tương đương cá hồi nấu chín. Mẹ chọn loại nào cũng được, tùy khẩu vị và dị ứng.

So trên nhãn sản phẩm

• Pregnacare Max: DHA 300 mg mỗi ngày, trong viên riêng.
• Blackmores Pregnancy Gold: DHA 125 mg mỗi viên, 250 mg mỗi ngày. Có cá, đậu nành.
• Nature Made Prenatal Multi + DHA: DHA nằm chung trong viên nang mềm, mẹ xem hàm lượng trên hộp.

Một lưu ý: dầu cá thông thường cho người lớn như Healthy Care Omega-3 có EPA nhiều hơn DHA, chỉ 120 mg DHA mỗi viên. Loại này không phải lựa chọn ưu tiên cho thai kỳ.

Hai sai lầm hay gặp

Uống càng nhiều càng tốt. FDA kết luận thực phẩm bổ sung cung cấp không quá 5 g EPA và DHA mỗi ngày là an toàn khi dùng đúng. Mẹ dùng 200–300 mg là còn rất xa mức này, nên không cần lo, nhưng cũng không có lý do gì để uống gấp đôi. Người đang dùng thuốc chống đông thì nên hỏi bác sĩ.

Mẹ dị ứng cá, buồn nôn vì mùi tanh

Mẹ nên uống cùng bữa ăn, để viên trong ngăn mát tủ lạnh nếu nhãn cho phép, hoặc đổi sang dầu tảo. Nghén nặng thì ưu tiên axit folic trước, DHA tính sau khi ổn hơn.

Sau sinh, DHA vẫn đi vào sữa mẹ, và lượng DHA trong sữa phụ thuộc bữa ăn của mẹ. Bài mẹ sau sinh cần bổ sung vitamin gì nói tiếp phần này.

Câu hỏi thường gặp