Folate, axit folic và methylfolate khác nhau thế nào? Mẹ bầu nên chọn loại nào

Mẹ lên mạng tìm vitamin bầu, sẽ gặp ba cái tên: folate, axit folic, methylfolate. Có nơi nói axit folic là hóa chất, chỉ methylfolate mới hấp thu được. Có nơi bảo phải đi xét nghiệm gen. Giữa những lời đó, mẹ đang mang thai tuần thứ 6 và chỉ muốn biết: rốt cuộc uống gì?

Câu trả lời ngắn: axit folic 400 mcg mỗi ngày vẫn là khuyến nghị chuẩn. Phần dưới giải thích vì sao.

Ba cái tên, thực ra là gì?

Folate là tên chung của vitamin B9, có trong rau lá xanh, đậu, gan, trứng.

Axit folic là dạng tổng hợp, ổn định, dùng trong viên uống và thực phẩm tăng cường. NIH ước tính khoảng 85% axit folic được hấp thu khi uống cùng thức ăn, trong khi folate tự nhiên trong thực phẩm chỉ khoảng 50%.

Methylfolate, còn gọi là 5-MTHF hay L-methylfolate, là dạng folate có hoạt tính, cơ thể dùng ngay không qua bước chuyển hóa.

Vì sao axit folic vẫn là chuẩn?

Vì nó là dạng duy nhất có bằng chứng về điều mẹ quan tâm nhất.

CDC viết rõ rằng axit folic là loại folate duy nhất đã được chứng minh giúp phòng dị tật ống thần kinh. Các dạng khác, gồm 5-MTHF, chưa có nghiên cứu cho thấy tác dụng tương tự. CDC cũng nhắc người dùng kiểm tra nhãn sản phẩm.

Điều đó không có nghĩa methylfolate kém. Nó có nghĩa là chưa ai làm nghiên cứu để trả lời câu hỏi đó. "Chưa được chứng minh" và "đã chứng minh là không tốt" là hai chuyện khác nhau.

Ống thần kinh đóng rất sớm, nên CDC lưu ý rằng bắt đầu từ lần khám thai đầu tiên là không đủ để phòng dị tật. Đây là lý do mẹ nên uống từ trước khi có thai.

Chuyện gen MTHFR

MTHFR là một enzyme tham gia chuyển hóa folate. Có những biến thể gen khiến enzyme hoạt động yếu hơn, và đây là nguyên nhân của lời khuyên "phải dùng methylfolate" trên mạng.

Vậy CDC nói gì? Hiện không có khuyến nghị lâm sàng về xét nghiệm MTHFR hay dùng lượng folate khác nhau theo kiểu gen. Liều 400 mcg axit folic vẫn làm tăng folate trong máu ở mọi kiểu gen.

NIH thì thận trọng hơn một chút, ghi rằng với một số người, 5-MTHF có thể có lợi hơn axit folic. Hai nguồn này không mâu thuẫn. Tóm lại: mẹ khỏe mạnh bình thường không cần đi xét nghiệm gen chỉ để chọn vitamin. Trường hợp có chỉ định riêng thì bác sĩ sẽ quyết định.

Cần bao nhiêu, và ai cần liều cao hơn?

Liều cao là liều do bác sĩ kê. Không tự nhân viên lên. NIH cũng cảnh báo folate liều cao có thể che dấu hiệu thiếu vitamin B12, và giới hạn trên từ viên uống cho người lớn là 1.000 mcg mỗi ngày nếu không có chỉ định.

Đọc trên nhãn sản phẩm

Mỗi hộp ghi khác nhau, mẹ để ý chữ đứng sau con số.

• Blackmores Folate: axit folic 500 mcg mỗi viên.
• Elevit bầu Úc: axit folic 800 mcg.
• Blackmores Conceive Well Gold: axit folic 500 mcg, cho giai đoạn trước khi có thai.
• Pregnacare Max: 400 mcg dạng L-methylfolate.

Mẹ muốn chắc với dạng có bằng chứng thì chọn sản phẩm ghi axit folic. Mẹ đang dùng dạng methylfolate và băn khoăn thì mang hộp đi hỏi bác sĩ khám thai.

Rau xanh có thay được viên uống không?

Rau lá xanh đậm và các loại đậu đều có folate, và mẹ nên ăn đều mỗi ngày. Nhưng để đạt lượng ổn định từ bữa ăn trong giai đoạn cần nhất là khá khó, vì folate tự nhiên hấp thu kém hơn.

Nhu cầu folate cả ngày khi mang thai là 600 mcg DFE theo NIH, tính cả thức ăn và viên uống. Viên 400 mcg axit folic uống cùng bữa ăn tương đương khoảng 680 mcg DFE, nên đã đủ mức này. Bữa ăn là phần cộng thêm có lợi, không phải phần thay thế.

Nếu mẹ biết mình có thai muộn

Nhiều mẹ biết có thai ở tuần 5, tuần 6, chưa uống gì. Đừng hoảng. Mẹ bắt đầu ngay hôm nay và báo với bác sĩ ở lần khám đầu. Nếu mẹ còn đang lên kế hoạch, bài trước khi mang thai nên uống vitamin gì có lịch chuẩn bị theo từng mốc.

Câu hỏi thường gặp